PANIMULA: Ang Kambal na Anino ng Trahedya sa Pagsalubong ng Taon

Sinasabing ang Bagong Taon ay simbolo ng pag-asa, ng panibagong simula, at ng masayang pagsasama ng pamilya. Sa bawat tahanan sa Pilipinas, ang buwan ng Enero ay dapat sanang puno ng tawanan, ng mga pangarap na tinutuhog, at ng pangakong mas magiging mabuti ang lahat kaysa sa nakaraan. Ngunit, sadyang mapaglaro ang tadhana at minsan ay malupit ang ikot ng mundo. Sa kasawiang-palad, para sa dalawang pamilya sa Mindanao, ang pagpasok ng taong ito ay hindi nagdala ng liwanag, kundi ng habang-buhay na kadiliman.

Sa artikulong ito, ating hihimayin ang dalawang magkahiwalay ngunit parehong karumal-dumal na krimen na yumanig sa ating bansa ngayong buwan lamang. Ang una ay ang kwento ng isang pamilyang winasak ng sarili nilang dugo—isang modernong kwento nina Cain at Abel kung saan ang magkapatid na dating sanggang-dikit ay pinaghiwalay ng isang itak. Ang pangalawa ay ang nakadudurog na sinapit ng isang inosenteng kinse-anyos na dalagita, na sa halip na pangarap ang makamit, ay bangungot ang sinapit sa gitna ng malawak na taniman ng pinya.

Ihanda ang inyong mga puso at isipan. Ito ang mga kwentong magpapaalala sa atin na ang tiwala ay marupok, at ang panganib ay minsan, nasa tabi lang natin.

UNANG BAHAGI: Ang Modernong “Cain at Abel” ng Zamboanga del Sur

Sa Purok Presko, Barangay Datagan, Pagadian City, Zamboanga del Sur, namumuhay nang payak at tahimik ang pamilya Dumalasa. Sila ay larawan ng tipikal na pamilyang Pilipino sa probinsya—hindi man sagana sa materyal na bagay, mayaman naman sa pagmamahalan at pagtutulungan. Ang haligi ng tahanan na si Roniel Senior at ang ilaw ng tahanan na si Aling Maribeth ay nagsikap na itaguyod ang kanilang walong anak sa pamamagitan ng pagsasaka at pag-aalaga ng hayop.

Sa kanilang munting paraiso, na malayo sa ingay at polusyon ng siyudad, inakala nilang ligtas ang kanilang pamilya. Ngunit sa mismong lupang kanilang binubungkal, doon din pala dadanak ang dugo na mag-iiwan ng pilat na hindi na kailanman maghihilom.

Ang Magkapatid na Roniel Jr. at Niel

Si Roniel Jr., 21 anyos, at si Niel, 18 anyos, ay hindi lamang basta magkapatid. Dahil sa lapit ng kanilang edad, sila ay lumaking parang magkabarkada. Sanggang-dikit, ika nga ng kanilang ama. Sa mga litrato, makikita ang kanilang mga ngiti, tanda ng isang samahang inakala ng lahat na matibay at walang lamat. Sila ang katuwang ng kanilang mga magulang sa pagtatrabaho. Dahil sa kahirapan, pareho silang tumigil sa pag-aaral upang magbanat ng buto at mapag-aral ang kanilang mga nakababatang kapatid.

Ngunit mayroong isang anino na sumira sa kanilang samahan—ang alak. Ayon sa kanilang ama, sadyang mabait ang dalawang anak, ngunit nag-iiba ang timpla ni Roniel Jr. kapag nalalasing. Nagiging makulit, pasaway, at minsan ay hindi makontrol ang kilos. Sa kabilang banda, si Niel ay kilalang tahimik at walang bisyo.

Ang Reunion na Nauwi sa Libing

Ilang buwan bago ang trahedya, nagkahiwalay ang magkapatid dahil nanirahan si Niel sa kanyang lolo sa kabilang bayan. Ngunit dahil sa pagnanais ni Aling Maribeth na mabuo ang pamilya sa Bagong Taon, pinauwi niya si Niel. Isang simpleng hiling ng isang ina na makitang kumpleto ang kanyang mga anak. Sino ba naman ang mag-aakala na ang mensaheng iyon ang magiging mitsa ng isang malagim na pangyayari?

Masaya ang naging pagsalubong nila sa Bagong Taon. Walang engrandeng handa, pero buo sila. Kinabukasan, ipinagpatuloy ni Roniel Jr. at ng kanyang ama ang inuman. Nang malasing si Roniel Jr., nagsimula na itong maging makulit. May binitawan pa itong salita na tila premonisyon: “Kahit wala akong silbing anak, hindi na ako magiging problema.”

Matapos ang inuman, sa halip na matulog sa bahay, nagtungo si Roniel Jr. sa manukan kung saan naroon si Niel. Doon na nagsimula ang tensyon. Binigyan siya ng softdrinks ng kapatid, ngunit binasag niya ang baso at nagbitaw ng masasamang salita. Nanahimik lang si Niel. Tiniis niya ang kapatid.

Ngunit nang makatulog si Roniel Jr. sa itaas ng punong mangga, doon na nagdilim ang paningin ni Niel. Ang naipong galit, ang mga hinanakit, at ang demonyo ng pagkakataon ay nagsanib-sanib. Kumuha siya ng itak. Umakyat sa puno. At sa isang iglap, tinapos niya ang buhay ng sarili niyang kuya habang ito ay mahimbing na natutulog.

Ang Sakit ng Isang Ina

Ang pinakamasakit na parte ng kwentong ito ay ang pagkadurog ng puso ng mga magulang. Nasaksihan pa ng kanilang kapatid na babae ang krimen. Tumakas si Niel, ngunit kalaunan ay sumuko rin sa tulong ng kanyang lolo.

Sa presinto, ang mga magulang na sina Roniel Sr. at Maribeth ay humaharap sa pinakamahirap na desisyon sa kanilang buhay. Isang anak ang nasa kabaong, at ang isa ay nasa likod ng rehas. Sa huli, inamin nilang nag-aalangan silang magsampa ng kaso. Mas pipiliin na lamang daw nilang ilibing ang namatay kaysa tuluyang mawalan ng dalawang anak. Isang desisyong punong-puno ng sakit, awa, at pagmamahal ng magulang na tanging sila lamang ang makakaunawa.

IKALAWANG BAHAGI: Ang Pighati sa Pinyahan ng Polomolok

Kung ang unang kwento ay tungkol sa pagkawasak ng pamilya mula sa loob, ang pangalawang kwento naman ay tungkol sa isang halimaw na nambibiktima ng mga inosente.

Sa bayan ng Polomolok, South Cotabato, kilala ang malalawak na plantasyon ng pinya. Dito nagtatrabaho si Aling Mary Joy para buhayin ang kanyang pamilya. Ang kanyang panganay, si Charlene Mahinay Bernaldez, 15 anyos, ang kanyang inspirasyon. Maganda, masayahin, at puno ng buhay.

Ang Huling Paalam

Noong Enero 13, isang normal na araw ang nagsimula. Pumasok sa trabaho si Aling Mary Joy at naiwan si Charlene. Nagpaalam ang dalagita na magsi-swimming kasama ang mga kaibigan. Alas-dos ng hapon nang sunduin siya ng isang lalaking nakamotorsiklo. Iyon na pala ang huling beses na makikita siyang buhay.

Nang hindi umuwi si Charlene, nilamon na ng kaba si Aling Mary Joy. Nag-post siya sa Facebook, nagtanong-tanong, at nagmakaawa para sa impormasyon. May mga nagsabing nakita siyang angkas ng motor, pero walang makapagsabi kung nasaan na siya.

Ang Nakakapanlulumong Tagpo

Enero 15. Isang empleyado ng Dolefil ang nakapansin ng tila isang “manikin” sa gitna ng pinyahan. Sinipa-sipa pa niya ito dahil natatakpan ng mga dahon. Ngunit laking gulat niya nang mapagtantong ito ay katawan ng isang tao. Isang babae. Nakadapa. Walang saplot pang-ibaba.

Nang makarating ang balita kay Aling Mary Joy, gumuho ang kanyang mundo. Pagdating sa crime scene, kahit hindi pa niya nakikita ang mukha, nakilala niya agad ang suot na damit at tsinelas. “Anak ko ‘yan!” Ang sigaw ng isang inang nawalan ng pag-asa.

Ang kundisyon ng bangkay ay nagpapahiwatig ng matinding sinapit ng biktima. Wala nang pantalon, tanging underwear na lang ang nasa paligid—malinaw na senyales ng panggagahasa. May malaking sugat sa ulo at mga galos sa katawan, palatandaan na nanlaban si Charlene hanggang sa huling hininga.

Ang Ebidensya at Ang mga Suspek

Hindi tumigil ang hustisya. Sa tulong ng mga testigo, natukoy ang dalawang lalaki na huling kasama ni Charlene. Sila ay magpinsan, edad 22 at 26.

Isang matibay na ebidensya ang nakuha ng mga pulis sa lugar—isang jersey. Kinumpirma ng mga saksi na ang jersey na iyon ay suot ng isa sa mga suspek noong hapon na kasama nila si Charlene. Bukod dito, napansin ng mga pulis ang mga kalmot at sugat sa katawan ng isa sa mga suspek na hindi niya maipaliwanag—posibleng mga sugat na natamo habang nanlalaban ang biktima.

Lumalabas sa imbestigasyon na dinala nila si Charlene, hindi sa swimming pool, kundi sa isang inuman, at kalaunan ay sa kapahamakan. Ang tiwala ng isang kinse-anyos na dalagita ay sinuklian ng karahasan.

PAGTATAPOS: Aral at Panawagan ng Katarungan

Ang dalawang kwentong ito ay nagsisilbing babala sa ating lahat.

Sa kaso ng pamilya Dumalasa, ipinapakita nito na ang alak at kimkim na galit ay pwedeng sumira ng pamilya sa isang iglap. Na kailangan nating bantayan ang mental at emosyonal na kalusugan ng bawat miyembro ng tahanan.

Sa kaso naman ni Charlene, ito ay isang sigaw para sa mas mahigpit na pagbabantay sa ating mga kabataan. Ang mundo ay puno ng mga “lobo” na nagbabalat-kayong kaibigan. Huwag basta-basta magtiwala. At higit sa lahat, kailangan nating sigurohin na ang hustisya ay maibibigay para sa kanya. Ang mga salarin ay dapat managot—hindi lamang dahil sa batas ng tao, kundi dahil sa batas ng Diyos.

Para sa mga magulang, yakapin niyo ang inyong mga anak. Para sa mga anak, pahalagahan ang bawat sandali. Dahil sa mundong ito, hindi natin hawak ang bukas.

Hustisya para kay Charlene! At panalangin para sa paghilom ng pamilya Dumalasa.