TRUE CRIME CAPIZ: ANG HULING LAKAD NI LOLA DIDAY AT ANG MISTERYO SA TABI NG SAPA

Sa payapang bayan ng Mambusao sa lalawigan ng Capiz, ang buhay ay simple. Ang umaga ay nagsisimula sa tilaok ng manok, sa amoy ng sinangag, at sa mainit na kape. Para sa maraming matatanda sa Barangay Burias, ang pagpunta sa tindahan o “tiangge” ay bahagi na ng kanilang routine. Ito ay hindi lamang para bumili, kundi para na rin makapag-ehersisyo at makalanghap ng sariwang hangin.

Ngunit noong umaga ng Enero 26, 2026, ang simpleng routine na ito ay nauwi sa isang bangungot na yumanig sa buong komunidad. Ang kwentong ito ay tungkol kay Lola Veronica “Diday” Evaristo, 74 taong gulang. Isang lola, isang asawa, at isang simpleng mamamayan na ang tanging hangad lang noong umagang iyon ay mabilhan ng kape at asukal ang kanyang asawa.

Sino ang mag-aakala na ang supot ng tinapay na bitbit niya ang huling bagay na mahahawakan niya sa mundong ito? Ito ang detalyadong salaysay ng krimen na gumimbal sa Mambusao.

KABANATA 1: ANG PAALAM (Alas-Siyete ng Umaga)

Ang petsa ay Enero 26. Linggo ng umaga. Gaya ng nakagawian, nagising nang maaga ang mag-asawang Evaristo. Sila na lang dalawa sa bahay. Simple lang ang kanilang pamumuhay sa isang medyo liblib at mabundok na bahagi ng Barangay Burias, malapit sa boundary ng Barangay Caidquid.

Bandang alas-7:00 ng umaga, nagpaalam si Lola Diday sa kanyang asawa. “Pupunta lang ako sa tindahan. Bibili ako ng kape, asukal, at tinapay.” Ang tindahan ay may kalayuan—tinatayang tatlong kilometro ang layo mula sa kanilang bahay. Para sa isang 74-anyos, ito ay mahabang lakaran, pero sanay na si Lola Diday. Malakas pa ang kanyang pangangatawan para sa kanyang edad.

Wala silang anak na kasama sa bahay, kaya’t silang mag-asawa ang nagtutulungan sa mga gawaing bahay. Ang asawa niya ay nagpaiwan. Wala silang kamalay-malay na iyon na pala ang huling beses na magkikita sila nang buhay.

KABANATA 2: ANG SAKSI SA TULAY (Alas-Otso ng Umaga)

Ayon sa imbestigasyon ng Mambusao PNP, nakarating si Lola Diday sa tindahan. Kinumpirma ito ni Ma’am Bella De Torre, ang may-ari ng tindahan. Nakabili si Lola. Kumpleto ang kanyang misyon: may bitbit siyang asukal, kape, at tinapay pabalik ng bahay.

Ang huling kumpirmadong sighting o nakakita kay Lola Diday nang buhay ay bandang alas-8:00 ng umaga. Sa kanyang pag-uwi, kailangan niyang tumawid sa isang Bamboo Bridge (tulay na kawayan). Dahil matanda na, medyo takot si Lola Diday tumawid mag-isa sa umaalog na tulay. Dito, may dalawang bata na tumulong sa kanya. Inalalayan siya ng mga bata patawid. Isang simpleng akto ng kabutihan.

Pagkatawid ng tulay, nagpasalamat si Lola Diday at nagpatuloy sa paglalakad pauwi. Ang mga bata naman ay nagpatuloy sa kanilang laro. Mula sa puntong iyon, wala nang nakakita kay Lola.

KABANATA 3: ANG PAG-AALALA AT PAGHAHANAP

Sa bahay, nagsimulang mag-alala ang asawa ni Lola Diday. Karaniwan, ang lakad papunta at pabalik sa tindahan ay inaabot lang ng isang oras. Pero lumipas ang alas-nuebe, alas-dies, alas-onse… wala pa rin si Lola.

Nagsimulang magtanong-tanong ang asawa sa mga kapitbahay. “Nakita niyo ba si Diday?” Walang makasagot. Ang lugar nila ay masukal, mabundok, at bihira ang mga bahay. Ito ang klase ng lugar na kung may mangyaring masama, walang makakarinig ng iyong sigaw.

Nagtulong-tulong ang mga kamag-anak at barangay tanod para hanapin siya noong araw na iyon. Sinuyod nila ang daan. Sumigaw sila ng pangalan niya. Pero lumubog ang araw at sumapit ang gabi ng Enero 26 nang wala si Lola.

Kinabukasan, Enero 27, hindi na nakatiis ang pamilya. Pumunta na sila sa Mambusao Police Station para pormal na i-report na Missing Person si Lola Veronica Evaristo. Agad namang kumilos ang kapulisan sa pamumuno ni Police Major Armen Nacaliban (OIC).

KABANATA 4: ANG PAGKAKATUKLAS SA BANGKAY

Habang abala ang pulisya sa pagkuha ng detalye, patuloy ang paghahanap ng pamilya sa paligid ng bundok. Ang apo ni Lola Diday na si Mark Jones Fas ang nanguna sa paghahanap. Sinuyod nila ang mga lugar na posibleng daanan ng kanyang lola—mga shortcut, mga gilid ng bangin, at mga sapa.

At doon, sa isang liblib na bahagi, huminto ang mundo ni Mark. Nakita niya ang kanyang lola. Pero hindi ito nakatayo. Hindi ito naglalakad. Nakatihaya ito sa damuhan.

Ang Lokasyon: Natagpuan ang bangkay mga 200 metro ang layo mula sa pangunahing kalsada/daanan. Nasa itaas na bahagi ito, tinatayang 15 metro ang taas mula sa sapa (creek). Medyo tago ang lugar at hindi agad makikita ng dumadaan kung hindi sadyaing titingnan.

Ang Eksena: Ang tagpong nadatnan ng apo at ng mga pulis ay makabagbag-damdamin. Si Lola Diday ay nakatihaya. Wala nang buhay. Sa kanyang tabi, naroon pa rin ang supot ng groceries—ang kape, asukal, at tinapay na binili niya. Tila prinotektahan niya ang mga ito hanggang sa huling hininga. Hindi niya binitawan ang pasalubong para sa kanyang asawa.

KABANATA 5: ANG TALI NG SAKO SA LEEG

Nang lapitan ng mga imbestigador ang bangkay, tumambad ang karumal-dumal na sanhi ng kanyang kamatayan. May nakapulupot na bagay sa kanyang leeg. Hindi ito lubid. Hindi ito alambre. Ito ay hibla ng sako (sack twine).

Ayon sa deskripsyon ng pulisya, ito ‘yung klase ng tali na nakukuha kapag ginupit mo ang ilalim o bunganga ng sako ng bigas. Yung puting plastic na hibla. Mahigpit itong nakatali sa leeg ni Lola Diday. Malinaw ang indikasyon: Strangulation o Pagbigti ang ikinamatay niya. Hindi siya nahulog. Hindi siya inatake sa puso. Siya ay pinatay.

Bukod sa tali sa leeg, may nakita ring sugat na may dugo sa kanyang kaliwang paa. Posibleng nanlaban si Lola, o nasugatan habang kinakaladkad o pinipilit sa lugar na iyon.

KABANATA 6: ANG MGA POSIBLENG MOTIBO

Bakit papatayin ang isang 74-anyos na lola na walang kalaban-laban? Sa imbestigasyon ng Mambusao PNP, may tatlong anggulong tinitingnan:

1. Robbery (Pagnanakaw) Ito ang pinakamalakas na anggulo. Nawawala ang Shoulder Bag ni Lola Diday. Ayon sa asawa at mga kakilala, tuwing lumalabas si Lola papuntang tindahan, lagi siyang may dalang pera. Hindi man kalakihan (dahil mahirap lang sila), pero sapat na ito para pag-interesan ng mga taong “tuliro” o desperado. Posibleng inabangan siya. Alam ng salarin ang kanyang routine. Alam nilang mag-isa siyang dadaan doon at may dalang cash.

2. “Trip” o Napag-initan Sa panahon ngayon, may mga krimen na walang lohika. Mga taong lango sa ipinagbabawal na gamot o alak na basta na lang nananakit. Dahil liblib ang lugar, posibleng may nakasalubong si Lola na masasamang loob at napag-tripan siya.

3. Old Grudge (Alitan) Tiningnan din ng pulisya ang anggulo ng away sa lupa o personal na galit. Ayon sa pulisya, may mga lupain din naman ang mag-asawa kahit simple lang ang buhay. Gayunpaman, sa inisyal na tanong sa asawa ni Lola Diday, sinabi nitong wala naman silang kagalit o kaaway sa lugar. Tahimik silang namumuhay.

KABANATA 7: ANG IMBESTIGASYON

Sa ngayon, may mga Persons of Interest (POI) na ang Mambusao PNP. Inaalam nila ang koneksyon ng mga taong ito sa krimen. Nagsasagawa rin ng Autopsy ang SOCO (Scene of the Crime Operatives) para malaman kung may iba pang injury si Lola. Tinitingnan din kung siya ba ay ginawan ng masama (sexual assault), bagama’t sa inisyal na report ay nakatutok sa strangulation at robbery.

Tinanong din ang mga batang tumulong sa kanya sa tulay. Sila ang huling nakakita. Posibleng may napansin silang sumusunod kay Lola, o may nakasalubong silang kahina-hinalang tao pagkatapos nilang maghiwalay.

KONKLUSYON: HUSTISYA PARA KAY LOLA DIDAY

Ang pagkamatay ni Lola Diday ay isang sampal sa kapayapaan ng probinsya. Isipin niyo ang takot na naramdaman niya sa kanyang huling sandali. Ang isang lola na takot tumawid sa tulay mag-isa, ay hinarap ang isang mamamatay-tao nang walang kalaban-laban.

Ang supot ng tinapay at kape sa tabi ng kanyang bangkay ay simbolo ng kanyang pagmamahal sa pamilya. Namatay siya habang ginagampanan ang kanyang tungkulin bilang asawa. Napakasakit para sa asawang naghihintay sa bahay na ang kape na iinumin sana nila nang sabay ay naging ebidensya na lang sa isang krimen.

Nanawagan ang pamilya at ang pulisya sa sinumang may alam. Kung may nakita kayong kahina-hinala noong umaga ng Enero 26 sa Barangay Burias, magsalita kayo. Huwag nating hayaang maging “cold case” ang pagkamatay ni Lola Diday. Ang pumatay sa isang matanda ay walang puwang sa lipunan.

Katarungan para kay Lola Diday!