ANG MISTERYO SA LIKOD NG BAKURAN: BAKIT PINATAY ANG ISANG WALONG TAONG GULANG NA BATANG BABAENG INAMPON LAMANG?
Sa bawat sulok ng mundo, ang kwento ng pag-aampon ay madalas nating naririnig na puno ng pag-asa at pagmamahal. Isang pagkakataon para sa isang bata na magkaroon ng mas magandang buhay, at isang pagkakataon para sa mga magulang na makapagbigay ng tahanan. Ngunit sa kasamaang-palad, hindi lahat ng kwento ay nagtatapos sa “happy ending.” May mga kwentong sa halip na magdulot ng ngiti ay nag-iiwan ng malalim na sugat at katanungan sa ating mga puso.
Isa na rito ang kwentong yumanig sa bansang Indonesia at sa buong Asya noong taong 2015. Ito ang karumal-dumal na sinapit ni Angeline Megawe, isang inosenteng walong taong gulang na batang babae na ang tanging hangad lang ay mahalin ng kanyang pamilya, ngunit natagpuan ang kanyang wakas sa mismong bakuran ng bahay na dapat sana ay kanyang kanlungan.
Ang Simula ng Isang Pangako
Si Angeline ay ipinanganak noong ika-19 ng Mayo, taong 2007, sa Bali, Indonesia. Isinilang siya sa isang pamilyang kapos-palad. Ang kanyang biyolohikal na ama ay isang construction worker habang ang kanyang ina naman ay isang kasambahay. Bago pa man isilang si Angeline, pasan na ng mag-asawa ang bigat ng kahirapan. Ang kanilang panganay na anak ay napilitan na nilang ipagkatiwala sa pamilya ng ama dahil hindi na nila ito kayang tustusan.
Nang ipagbuntis ang pangalawang anak na si Angeline, inilihim ito ng mag-asawa sa kanilang mga kaanak dahil sa hiya. Nahihiya silang aminin na sa kabila ng kanilang hirap ay magdadagdag pa sila ng isa pang bibig na papakainin. Nang dumating ang oras ng panganganak, wala silang pambayad sa ospital at sa mga gastusin. Dito pumasok ang isang desisyon na magbabago sa takbo ng buhay ni Angeline magpakailanman.
Sa tulong ng isang kaibigan, nakilala ng mga magulang ni Angeline si Margriet Christina Megawe at ang asawa nitong Amerikano na si Douglas. Ang mag-asawang Megawe ay naghahanap ng batang aampunin. Tila hulog ng langit ang pagkakataon. Nangako sina Margriet at Douglas na sasagutin ang lahat ng bayarin sa panganganak at aampunin ang sanggol upang bigyan ito ng magandang buhay.
Tatlong araw pa lamang mula nang ipanganak si Angeline, tuluyan na siyang ipinaubaya sa mga Megawe. Sa isang kasunduan sa harap ng notaryo o “Notary Agreement,” pormal na inilipat ang karapatan sa bata kay Margriet. Ngunit may isang nakakalungkot na kondisyon: nakasaad sa kasunduan na ang tunay na mga magulang ni Angeline ay wala nang karapatang makita o makilala ang bata hanggang sa tumuntong ito sa edad na labing-walo. Masakit man para sa tunay na ina, pumayag siya dahil naniniwala siyang ito ang tanging paraan para mabuhay nang marangya at maayos ang kanyang anak.
Ang Panandaliang Paraiso
Sa mga unang taon ni Angeline sa piling nina Margriet at Douglas, tila natupad ang pangarap na magandang buhay. Binigyan siya ng pangalang “Angeline,” isinunod sa pangalan ng ina ni Margriet. Itinuring siyang tunay na anak ni Douglas. Makikita sa mga lumang larawan at video ang masayang mukha ng bata, puno ng sigla at pagmamahal.
Nagkaroon siya ng dalawang ate, sina Yvonne at Christina, na mga anak ni Margriet sa una. Bagamat malayo ang mga ito dahil nag-aaral sa ibang bansa (si Yvonne sa Amerika at si Christina sa Vietnam), tila buo at masaya ang pamilya. Ingles ang salitang gamit sa bahay, nag-aaral si Angeline sa magandang eskwelahan, at nasusunod ang kanyang mga pangangailangan.
Ngunit ang paraiso ay biglang naglaho noong ika-19 ng Nobyembre, 2009. Pumanaw si Douglas, ang tumayong ama ni Angeline na siyang tunay na nagmamahal sa kanya. Sa pagkamatay ng padre de pamilya, naiwan si Margriet na mag-isang magpapalaki kay Angeline. Dito nagsimulang magbago ang ihip ng hangin. Ang dating prinsesa ng tahanan ay unti-unting naging alipin sa sarili niyang pamamahay.
Ang Kalupitan sa Likod ng Mataas na Pader
Mula sa pagiging mapagmahal na ina, nagbago ang ugali ni Margriet. Naging mainitin ang ulo nito at ibinuhos ang lahat ng stress at galit kay Angeline. Ang batang dapat sana ay naglalaro at nag-aaral ay ginawang katulong sa bahay.
Nag-alaga ng maraming manok si Margriet bilang libangan at negosyo. At sino ang taga-pakain at taga-linis ng dumi ng mga ito? Walang iba kundi ang maliit na si Angeline. Araw-araw, bago pumasok sa eskwela at pagkauwi, kailangan niyang asikasuhin ang mga hayop. Ang kanyang mga kamay na dapat sana ay lapis at laruan ang hawak, ay napuno ng dumi at hirap.
Ayon sa mga guro at kaklase ni Angeline, napapansin nila ang drastikong pagbabago sa bata. Pumayat ito nang husto. Madalas siyang pumasok na marumi, gusgusin ang damit, at may masangsang na amoy—amoy ng dumi ng manok. May mga pagkakataong ang guro na mismo ang nagpapaligo sa kanya sa paaralan dahil sa awa.
Nang tanungin siya ng kanyang guro kung bakit siya ganoon, inamin ni Angeline na gutom na gutom siya. Hindi siya pinapakain nang maayos sa bahay. Minsan, isang beses lang siya kumain sa isang araw. Ang bata ay nagiging tahimik, nawawala ang sigla, at halatang may dinadalang mabigat na problema. Sinubukan ng paaralan na kausapin si Margriet, ngunit nagalit lamang ito at sinabing ang bata daw ang may ayaw kumain at mas gustong maglaro. Isang kasinungalingan na nagtakip sa tunay na impyerno sa loob ng kanilang bahay.
Ang Pagkawala at Ang Kahina-hinalang Drama
Noong ika-16 ng Mayo, 2015, isang buwan matapos matanggap ni Margriet ang isang bagong katulong na lalaki na si Agus Tay Hamba May, biglang “nawala” si Angeline.
Ayon kay Margriet, naglalaro lang daw ang bata sa bakuran at bigla na lang itong nawala. Agad kumalat ang balita. Umuwi pa galing Amerika ang ate niyang si Yvonne at gumawa ng malaking ingay sa social media. Gumawa sila ng Facebook page na “Find Angeline” at nanawagan sa publiko. Nag-file sila ng missing person report at pinalabas na posibleng dinukot o kinidnap ang bata.
Ngunit ang mga pulis ay hindi agad naniwala. Para sa kanila, kakaiba ang ikinikilos ng pamilya. Bakit inabot ng ilang araw bago sila pormal na nag-report? Bakit ang kwento ni Agus at Margriet ay tila hindi tugma?
Gumamit ng K-9 units o mga asong sinanay ang mga pulis para hanapin si Angeline. Ang nakapagtataka, dinala sila ng pang-amoy ng aso sa isang lugar na 30 metro lamang ang layo mula sa bahay, at pagkatapos ay bumabalik ang amoy sa loob ng bakuran. Tila ba pinalabas lang ang amoy pero hindi talaga nakalayo ang bata.
May dumating pang mga text messages na humihingi ng ransom money, pero natuklasan ng mga pulis na peke ito at gawa-gawa lang ng mga oportunista. Ang mas nakakakilabot, nang magdasal ang mga guro at kaibigan sa tapat ng bahay nina Margriet kasama ang mga espiritista, may narinig daw silang boses na tumatawag ng “Mama” at humihingi ng tulong. Pero nasaan si Angeline?
Ang Pagdating ng Child Protection Commission
Dahil sa ingay ng kaso, bumisita ang Indonesian National Child Protection Commission sa bahay ni Margriet. Pagpasok pa lang nila, bumungad na ang nakasusulasok na amoy. Ang bahay ay napakadumi, puno ng dumi ng hayop, at hindi angkop tirahan ng isang bata.
Sinabi ng pinuno ng komisyon kay Margriet na kapag natagpuan si Angeline, kukunin nila ang bata dahil hindi ligtas ang kapaligiran nito. Dito nagwala si Margriet. Naging histerikal siya, sumigaw, at nagalit. Sinabi niyang mahal na mahal niya ang anak at hindi niya ibibigay ito. Isang “performance” na kalaunan ay matutuklasan bilang isang mapagkunwaring palabas.
Ang Nakakapanlulumong Nadiskubre sa Bakuran
Makalipas ang tatlong linggo ng walang humpay na paghahanap, bumalik ang mga pulis sa bahay. Sa pagkakataong ito, mas masusi ang kanilang ginawang pagsuyod. Wala sina Margriet noon sa bahay.
Habang iniinspeksyon ang likod-bahay na puno ng kulungan ng manok, may napansin ang isang pulis. Isang parte ng lupa sa ilalim ng puno ng saging at kulungan ng manok ang maputik at basa. Nakapagtataka ito dahil ilang araw nang hindi umuulan at wala namang gripo sa malapit. Bakit basa ang lupang ito? Tila ba may sadyang nagdidilig dito araw-araw.
Nagdesisyon silang hukayin ito. Sa bawat pagbaon ng pala, bumibilis ang tibok ng kanilang puso. At sa lalim na isa at kalahating metro, tumambad sa kanila ang isang puting tela. Isang bulto na may masangsang na amoy.
Nang buksan nila ang nakataling tela, bumuhos ang luha ng mga pulis, maging ng mga beteranong imbestigador. Sa loob nito ay ang bangkay ng maliit na si Angeline. Naka-posisyon na parang sanggol sa sinapupunan (fetal position), pilit na pinagkasya at tinali. Yakap-yakap niya ang kanyang paboritong manika.
Ang batang hinahanap ng buong bansa ay hindi pala lumabas ng gate. Siya ay nasa bakuran lang, nakabaon sa ilalim ng dumi ng mga manok na araw-araw niyang inaalagaan.
Ang Katotohanan: Pahirap at Pagpatay
Ang autopsy kay Angeline ay nagbunyag ng lagim na kanyang dinanas.
-
Gutay-gutay na katawan: Puno siya ng pasa at sugat. May mga paso ng sigarilyo sa kanyang likod.
-
Gutor: Walang laman ang kanyang tiyan, patunay na hindi siya pinakain ng 24 oras bago siya namatay.
-
Sanhi ng Kamatayan: Isang malakas na paghampas o pag-untog sa ulo ang nagdulot ng pagdurugo sa kanyang utak (brain hemorrhage).
-
Forensic Evidence: Natuklasan ang proseso ng saponification o pagiging tila “wax” ng taba ng katawan dahil sa pagiging basa ng lupa. Kinumpirma nito na palaging dinidiligan ang libingan upang itago ang amoy at siksikin ang lupa.
Natagpuan din sa libingan ang isang damit ng lalaki. Ito ang naging susi para arestuhin si Agus, ang katulong.
Ang Pagtuturoan at ang Tunay na Demonyo
Sa presinto, inamin ni Agus na siya ang pumatay at gumahasa kay Angeline. Ngunit nagduda ang mga pulis. Sa reenactment o pagsasadula ng krimen, maraming mali sa kwento ni Agus. Sinabi niyang tinago niya ang bata sa cabinet, pero hindi kasya ang bata doon. Sinabi niyang kumuha siya ng lubid sa kwarto ni Margriet, na walang lohika kung bakit siya pa ang aakyat doon. Walang nakitang bakas ng panggagahasa o semilya sa katawan ng bata.
Dahil sa inconsistencies, muling ininterrogate si Agus. Dito na siya bumigay at itinuro ang tunay na salarin: Si Margriet.
Ayon kay Agus, pinangakuan siya ni Margriet ng 200 Million Rupiah (halos P700,000) para akuin ang kasalanan o manahimik. Ang totoo, noong hapon ng Mayo 16, narinig niya ang sigaw ni Angeline. “Mama, tama na po! Mama, huwag na po!”
Nang tingnan niya, nakita niya si Margriet na sinasaktan ang bata. Inuntog ang ulo nito sa sahig hanggang sa mawalan ng malay at bawian ng buhay. Si Margriet mismo ang nag-utos kay Agus na sunugin ang balat ng bata gamit ang sigarilyo upang siguraduhing patay na ito. Si Margriet ang nagbalot sa katawan. Si Margriet ang nag-utos na ilibing ito sa likod. At si Margriet ang nag-utos na isama ang damit ni Agus sa hukay para kung sakaling mahukay ito, si Agus ang mapagbintangan.
Hustisya para kay Angeline
Sa korte, tinangka pang umiyak at mag-deny ni Margriet. Pero ang ebidensya ay sapat at matibay. Ang mga bakas ng dugo sa kanyang kwarto, ang testimonya ni Agus, at ang mga ebidensya ng pang-aabuso ay nagdiin sa kanya.
Noong Pebrero 29, 2016, hinatulan si Margriet Christina Megawe ng Life Imprisonment o pagkakakulong habang buhay para sa kasong Premeditated Murder at Child Neglect.
Si Agus naman ay hinatulan ng 12 taong pagkakakulong dahil sa pagtulong na itago ang bangkay at hindi pagsusumbong sa awtoridad.
Ang kwento ni Angeline ay isang masakit na paalala sa buong mundo. Ang pag-aampon ay hindi lamang papel at apelyido. Ito ay sagradong pangako ng pagmamahal. Si Angeline ay kinuha mula sa kahirapan sa pag-asang magkakaroon ng magandang kinabukasan, ngunit ang tahanang dapat sanang maging palasyo niya ay naging piitan ng kalupitan.
Nawa’y ang kanyang kwento ay magsilbing aral upang maging mas mapagmatyag tayo sa mga batang nasa paligid natin. Ang mga pasa, ang pagkapayat, at ang lungkot sa mga mata ng isang bata ay mga senyales na hindi dapat ipagsawalang-bahala. Dahil sa huli, ang katahimikan natin ay maaaring maging kasabwat sa pagkawala ng isa pang Angeline.
Paalam, munting Angeline. Wala nang sakit, wala nang gutom, at wala nang takot sa piling ng tunay na Ama sa langit.