PANIMULA: ANG SUMPA NG BIGLAANG YAMAN

Sa bansang tulad ng Pilipinas, kung saan ang kahirapan ay tila anino na laging nakasunod, ang pagtaya sa Lotto ay higit pa sa sugal—ito ay pag-asa. Milyun-milyong Pilipino ang pumipila araw-araw, hawak ang kapirasong papel na naglalaman ng anim na numero, nagdarasal na sana, sa isang iglap, magbago ang kanilang buhay.

Sinasabing ang pera ay nagbibigay ng kaligayahan. Sinasabing ito ang sagot sa lahat ng problema. Pero paano kung ang inaakala mong biyaya ay siya palang magiging mitsa ng iyong buhay? Paano kung ang swerteng hinihintay mo ng ilang dekada ay siya palang papatay sa’yo?

Ito ang malagim na kwento ni Arturo Eupena. Isang 58-anyos na taxi driver. Isang ama. Isang kaibigan. At sa loob ng maikling panahon, isang multi-milyonaryo.

Noong 2002, hawak niya ang mundo. Nanalo siya ng ₱19,000,000. Pero makalipas lamang ang labing-anim (16) na araw, natagpuan siyang naliligo sa sariling dugo sa sala ng kanyang bagong-renovate na bahay. At ang mga aninong pumatay sa kanya? Sinasabing nanggaling mismo sa loob ng kanyang pinagkakatiwalaang sirkulo.

Ito ang Special Investigative Feature tungkol sa kasong gumulantang sa Antipolo at nag-iwan ng aral sa bawat Pilipinong nangangarap yumaman.

KABANATA 1: ANG PANGARAP NG ISANG TSUPER

Si Arturo Eupena ay larawan ng karaniwang Pilipino. Araw-araw, binabaybay niya ang mausok at maingay na kalsada ng Metro Manila bilang isang taxi driver. Ang kanyang buhay ay simple, ngunit puno ng pagod. Ang bawat pisong kinikita ay nakalaan para sa pamilya.

Pero may isang bagay na hindi binibitawan si Arturo: Ang pagtaya sa Lotto. Madalas niyang sabihin sa kanyang matalik na kaibigan na si Guadno: “Pare, kapag ako nanalo, bibilhin ko lahat ng lupa dito sa paligid. Ipamimigay ko sa mga kapitbahay.”

Mabait si Arturo. Galante kahit walang-wala. Ang kanyang pangarap ay hindi lang para sa sarili kundi para makaahon sa hirap at makatulong sa iba. Ayaw na niyang magmaneho. Gusto na niyang magpahinga.

At noong Oktubre 12, 2002, dininig ng langit ang kanyang hiling. Ang ticket na binili ng kanyang asawang si Leticia ay tumugma sa winning combination: 19-23-25-30-40.

Jackpot. ₱19,000,000. (Sa halaga ng pera noong 2002, ito ay katumbas na ng halos ₱50-60 Milyon ngayon).

KABANATA 2: ANG 16 NA ARAW NG KASIYAHAN (At Kapahamakan)

Nang makuha nila ang pera, sinubukan ng pamilya Eupena na maging sekreto. Pero sadyang mahirap itago ang yaman, lalo na kung sanay ka sa hirap.

Sa loob ng ilang araw, nagbago ang lifestyle ng pamilya sa Antipolo.

1. Ang Pagbabago: Agad silang bumili ng bagong Toyota Revo (sikat na sasakyan noon) na nagkakahalaga ng ₱1.3 Milyon.

2. Ang Renovation: Sinimulan nilang ipagawa ang kanilang bahay. Kumuha sila ng mahigit 20 trabahador.

3. Ang Galante: Namigay sila ng tig-₱10,000 sa mga kamag-anak at ₱5,000 sa mga kapitbahay bilang balato.

4. Ang Bisyo: Gabi-gabi ang inuman. Walang humpay na party.

Naging bukas na libro sa kanilang barangay na sila ay milyonaryo. Ang dating tahimik na bahay ay naging sentro ng kasiyahan. Pinakain ni Arturo ang mga trabahador, binigyan ng alak at sigarilyo. Para siyang hari na nagdiriwang.

Pero sa likod ng kasiyahan, may pangamba. Dahil alam niyang mainit siya sa mata ng masasamang loob, bumili si Arturo ng proteksyon: Isang Caliber .45 pistol. Ang akala niya, sapat na ito para iligtas siya.

KABANATA 3: ANG MADUGONG KAARAWAN (Oktubre 27-28)

Oktubre 25, 2002. Ipinagdiwang ni Arturo ang kanyang ika-58 na kaarawan. Dumating ang mga kamag-anak mula Bicol. Sagana sa pagkain at inumin. Ang selebrasyon ay tumagal ng ilang araw.

Pagsapit ng gabi ng Oktubre 27, pagod na ang lahat. Hatinggabi na nang gisingin ni Arturo ang kanyang pinsan na si Domingo para maglinis ng kalat at pakainin ang mga pusa sa likod-bahay. Habang nasa kusina si Domingo, nakita niya ang isang nakakakilabot na eksena: Mga lalaking nakamaskara, armado ng baril, pumapasok sa bahay.

Sa takot ni Domingo, nagtago siya at tumakas. Iniwan niya si Arturo.

Sa sala, natutulog ang ampon na anak ni Arturo na si Reynan. Nagising siya sa kalabog. Nakita niya ang kanyang ama at ang kaibigan nitong si Guadno na tumatakbo papasok. Hawak ni Arturo ang kanyang baril.

Pero huli na ang lahat. Pinasok sila. Tinutukan si Reynan. Pinaluhod malapit sa telepono. Si Guadno? Tumakbo ito palabas, nagtago sa tindahan, at tumalon sa bakod para tumakas. Naiwan si Arturo na mag-isang humaharap sa mga armadong lalaki.

Narinig ni Reynan ang sigaw ng mga salarin: “Pera! Asan ang pera? Asan ang susi ng van?” Sumunod ang sunod-sunod na putok ng baril. Bang! Bang! Bang!

Nang tumakas ang mga suspek tangay ang van at ₱92,000 na cash, naiwan si Arturo na duguan. Tinamaan siya sa leeg, tiyan, at dibdib.

KABANATA 4: ANG MGA KAHINA-HINALANG KILOS (Inside Job?)

Nang dumating ang mga pulis, patay na si Arturo Eupena. Pero sa halip na simpleng Robbery Homicide ang tingnan ng mga imbestigador, mas naging interesado sila sa ikinilos ng mga taong malapit kay Arturo.

1. Ang Asawa: Leticia Eupena Nasaan si Leticia noong gabing iyon? Wala siya sa bahay. Umalis siya kasama ang anak nilang babae papuntang Camp Crame sa bahay ng kamag-anak. Ang rason niya? Kutob. Ilang araw bago ang krimen, may napapansin daw siyang mga kahina-hinalang tao sa paligid. Natakot daw siya na baka siya ang target kaya siya umalis. Pero para sa mga kapitbahay at pulis, kahina-hinala na iniwan niya ang kanyang asawa sa gabing iyon. May mga chismis na baka gusto niyang solohin ang pera. (Kalaunan ay nilinis din naman ang pangalan niya ng pulisya dahil sa kawalan ng ebidensya).

2. Ang Matalik na Kaibigan: Guadno Si Guadno ang kasama ni Arturo bago mangyari ang barilan. Bakit siya tumakas at hindi tumulong? Mas matindi pa rito, may testigo na nagsabing narinig daw si Guadno na nagsabi sa mga suspek: “Huwag niyo nang galawin, patay na ‘yan.” Bakit alam niya? At bakit buhay siya habang si Arturo ay patay? Lumabast ang motibo: Diumano, nanghihiram si Guadno ng ₱400,000 kay Arturo pero hindi siya pinautang. Galit ba ang nagtulak sa kanya?

3. Ang Ampon: Reynan Ito ang pinaka-masakit na anggulo. Si Reynan, na pinalaki ni Arturo, ay idinawit ng mga nahuling suspek. Ayon sa mga salarin, si Reynan daw ay may relasyon sa isa sa mga suspek na si Randy. Si Reynan daw ang nagbigay ng impormasyon na nanalo sila sa Lotto. Siya rin daw ang nag-imbita sa mga ito sa birthday party para ma-survey ang lugar. Mas malala, may alegasyon na si Reynan pa mismo ang nag-utos na: “Tapusin niyo na.”

KABANATA 5: ANG PAGHULI AT ANG KATOTOHANAN

Dahil sa hot pursuit operation, natunton ng mga pulis ang ninakaw na Toyota Revo sa tulong ng isang tricycle driver na sinakyan ng mga tumakas. Nahuli si Roger Regalario, ang lalaking nagtago ng baril. Umamin siya at itinuro ang iba pa.

Lumalabas sa imbestigasyon na “Robbery gone wrong” ang nangyari. Ayon sa mga suspek, pagnanakaw lang talaga ang pakay nila. Pero nanlaban si Arturo. Nagpaputok si Arturo gamit ang kanyang .45 caliber pistol at tinamaan pa nga ang isa sa mga magnanakaw sa balikat. Dahil nanlaban, binaril siya pabalik.

Nagsampa ng kaso ang pamilya laban sa 11 suspek. Pero ang nakakalungkot, habang tumatagal, isa-isang na-dismiss ang kaso. Ang iba ay pinalaya dahil sa insufficiency of evidence. Si Guadno, ang kaibigan, ay nakalaya rin matapos iurong ng pamilya ang kaso. Bakit inurong? Takot? Bayaran? O sadyang napagod na ang pamilya sa proseso?

Sa huling sandali ng libing ni Arturo, ginawa ng pamilya ang lumang pamahiin: Naglagay sila ng sisiw sa ibabaw ng kabaong. Naniniwala sila na ang mga sisiw na ito ang tutuka sa konsensya ng mga pumatay. Ito na lang ang tanging hustisyang kinapitan nila.

KABANATA 6: ANG ARAL NG TRAHEDYA

Ang kwento ni Arturo Eupena ay higit pa sa True Crime. Ito ay isang leksyon sa buhay.

1. Financial Privacy: Sa sandaling magkaroon ka ng pera, magbabago ang tingin ng tao sa’yo. Ang pagiging galante at pagpapakita ng yaman ay naglalagay ng target sa iyong likod. Sabi nga ng PCSO, confidentiality ang unang proteksyon.

2. Ang Panganib ng Inggit: Ang pera ay pwedeng sumira ng pagkakaibigan at pamilya. Ang matalik mong kaibigan o kadugo ay pwedeng maging kaaway kapag milyon na ang pinag-uusapan.

3. Seguridad: Ang baril ni Arturo ay hindi nakatulong. Sa halip, naging dahilan pa ito para barilin siya agad ng mga masasamang loob. Minsan, mas mainam ang low profile kaysa sa armed defense.

KONKLUSYON: ANG HULING HANTUNGAN

Labing-anim na araw. Iyon lang ang itinagal ng “Paraiso” ni Arturo. Mula sa pagiging Jackpot Winner, siya ay naging Headline sa diyaryo hindi dahil sa swerte, kundi dahil sa dugo.

Ngayon, ang pamilyang naiwan ay watak-watak na rin ang damdamin dahil sa mga hinala at sumbatan. Ang 19 Milyon? Malamang ay ubos na rin o pinag-aawayan pa.

Sa huli, mapapaisip ka: Swerte nga ba ang manalo sa Lotto? O para kay Arturo Eupena, ito ang pinaka-malas na araw ng kanyang buhay?