Panimula: Ang Pangarap na Nauwi sa Bangungot

Sa bawat sulok ng mundo, kilala ang mga Pilipino bilang masisipag, matiyaga, at mapagmahal na mga manggagawa. Tinatawag natin silang mga “Bagong Bayani”—ang ating mga Overseas Filipino Workers (OFW). Sila ang mga taong handang tiisin ang lamig ng klima sa ibang bansa, ang lungkot ng pag-iisa, at ang hirap ng trabaho, maipadala lamang ang kinabukasan ng kanilang pamilya sa Pilipinas. Ang bawat balikbayan box na dumarating ay puno ng pagmamahal, at ang bawat pag-uwi ay dapat sanang puno ng kagalakan at mainit na yakap.

Ngunit paano kung ang inaasam na “happy ending” ng isang OFW ay mauwi sa isang trahedyang hindi kayang ilarawan ng salita? Paano kung ang taong inaasahan niyang magbibigay sa kanya ng proteksyon at pagmamahal—isang taong may sinumpaang tungkulin na “To Serve and Protect”—ay siya palang magiging berdugo ng kanyang buhay?

Ito ang nakakagimbal, nakakagalit, at nakakadurog na kwento ni Renelyn Fulgeno. Isang 40-anyos na dating OFW sa Hong Kong na umuwi sa Pilipinas bitbit ang pag-asa, ngunit natagpuan na lamang na isang sunog na bangkay, may tama ng bala sa ulo, at itinapon na parang basura sa isang liblib na lugar sa Quezon. At ang itinuturong utak sa krimen? Ang kanyang boyfriend na pulis.

Himayin natin ang bawat detalye ng kwentong ito—mula sa matatamis na pangako, sa panggagamit, hanggang sa karumal-dumal na pagpaslang at ang pilit na pagtatakip ng mga nasa kapangyarihan.

Kabanata 1: Ang Buhay ni Renelyn Bago ang Trahedya

Si Renelyn Fulgeno ay inilarawan ng kanyang pamilya bilang isang mabuting ina, kapatid, at anak. Dahil sa kagustuhang mabigyan ng magandang buhay ang kanyang anak at pamilya sa Laguna, nagdesisyon siyang makipagsapalaran sa Hong Kong. Tulad ng marami, nagtrabaho siya sa isang bar, kung saan kinailangan niyang maging matatag at masipag.

Sa Hong Kong, tila ngumiti ang tadhana kay Renelyn. Nakilala niya si Mark Anthony Sherwood, isang British national. Hindi ito ordinaryong relasyon lamang. Minahal siya ni Mark nang totoo. Sa katunayan, dinala siya nito sa London at pinatigil na sa pagtatrabaho. Ibinigay ni Mark ang lahat ng luho at pangangailangan ni Renelyn. Planado na ang lahat—ikakasal na dapat sila. Si Renelyn ay malapit nang maging Mrs. Sherwood, at mamumuhay na sana ng marangya at payapa sa United Kingdom.

Ngunit dumating ang pandemya. Ang COVID-19 ang naging dahilan kung bakit na-stranded si Renelyn sa Pilipinas. Habang hinihintay ang pagbubukas ng mga borders para makabalik sa London, nanatili siya sa Laguna. Dito, sa panahong siya ay malayo sa kanyang fiancé, pumasok ang tukso sa katauhan ng isang pulis.

Kabanata 2: Ang Pagpasok ng “Pulis” sa Eksena

Disyembre 2020 nang makilala ni Renelyn si “Ronel” (hindi tunay na pangalan, base sa transcript, ito ang ginamit na alias sa programa ni Senador Tulfo). Si Ronel ay isang aktibong miyembro ng Philippine National Police (PNP).

Ang pakilala ni Ronel kay Renelyn ay isa siyang “single” o hiwalay na sa asawa. Sa paghahanap siguro ng kalinga at proteksyon habang nasa Pilipinas, nahulog ang loob ni Renelyn sa pulis. Naging magkarelasyon sila.

Pero, gaya ng maraming kwento ng panloloko, puno ng “red flags” si Ronel.

Una, nalaman ni Renelyn na hindi pala totoo na hiwalay ito. May asawa ito. Pangalawa, bukod sa asawa, may karelasyon din itong teacher na si Mary Rose. Pangatlo, may dalawa pa itong ibang “girlfriend” na nagngangalang Ruby Ann at JL (isang nurse). Isa itong classic na kaso ng “pulis na chickboy” na maraming pinagsasabay-sabay na babae.

Masakit ito para kay Renelyn. Sino ba naman ang gustong maging “kabit” o “pang-ilan” lang? Pero dahil sa tindi ng kanyang pagmamahal kay Ronel, o marahil dahil sa takot na rin na mag-isa, tinanggap niya ang sitwasyon. Nagpakabulag siya sa pag-ibig.

Kabanata 3: Ang “Gatasan” System

Ang relasyon nina Renelyn at Ronel ay hindi base sa purong pagmamahal, lalo na sa panig ng lalaki. Lumalabas sa imbestigasyon at kwento ng pamilya ni Renelyn na pera ang pangunahing motibasyon ng pulis.

Dahil sustentado si Renelyn ng kanyang British fiancé na si Mark, marami siyang pera. At ang perang ito ay napupunta kay Ronel. Ang mga cellphone, laptop, at mga mamahaling gamit na luho ng pulis ay galing sa bulsa ni Renelyn.

Mayroon pang naging karelasyon si Renelyn noon na isang miyembro ng SWAT na si “George.” Ayon sa kapatid ni Renelyn na si Renita, hiniwalayan ni Renelyn si George dahil pineperahan lang siya nito. Pero ang masaklap, nang maging sila ni Ronel, kinumpiska ni Ronel ang mga gamit na binigay ni Renelyn kay George (tulad ng motor) para mapasakanya naman. Ibig sabihin, nagpalit lang ng “user” si Renelyn—mula SWAT papuntang Pulis.

Ngunit walang lihim na hindi nabubunyag. Nalaman ng fiancé na si Mark sa London ang tungkol sa panloloko ni Renelyn at ang relasyon nito sa pulis. Ang resulta? Hiniwalayan siya ni Mark at pinutol ang lahat ng sustento.

Dito na nagsimula ang kalbaryo.

Nang mawala ang daloy ng pera mula sa Briton, nawalan na rin ng “silbi” si Renelyn para kay Ronel. Wala nang pambili ng luho. Wala nang “cash cow.” Naramdaman ni Renelyn na nanlalamig na ang pulis at gusto na siyang iwan nito.

Sa sobrang desperasyon na huwag siyang iwan ng lalaking minahal niya (at ipinagpalit niya sa magandang buhay sa London), nag-imbento ng kwento si Renelyn: Sinabi niyang buntis siya.

Akala niya, ang pagdadalang-tao ang magpapanatili kay Ronel. Pero ito pala ang magiging mitsa ng kanyang buhay. Nalaman ni Ronel at ng pamilya nito na hindi totoo ang pagbubuntis. Dagdag pa rito, nagkaroon ng iringan dahil ang anak ni Ronel na inaalagaan ni Renelyn ay nagkaroon ng boyfriend na pamangkin naman ni Renelyn—bagay na ikinagalit ng pulis.

Ang dating “gatasan,” ngayon ay naging pabigat na. At sa isip ng isang kriminal, ang pabigat ay kailangang iligpit.

Kabanata 4: Ang Bitag ng Pebrero

Pebrero 8, 2022. Isang mensahe ang natanggap ni Renelyn. Galing ito sa nanay ni Ronel. Pinapapunta siya nito sa kanilang bahay sa Laguna. Ang dahilan? Maglo-loan daw ang matanda at kailangan ng tulong sa pag-withdraw.

Isipin niyo ang sitwasyon: Bakit kailangan pa si Renelyn? Pwede naman sigurong ibang kamag-anak. Pero dahil gusto ni Renelyn na maging “good terms” sa pamilya ng boyfriend niya, pumayag siya.

Pebrero 9, 2022. Ito ang araw na huling nasilayan ng araw si Renelyn. Umalis siya ng bahay suot ang isang 3/4 white blouse, cream pants, at sandals. Ang paalam niya sa kanyang pamilya ay pupunta siya sa Laguna para kitain si Ronel at ang nanay nito.

May CCTV footage na nakuha ang mga pulis (na ayaw nilang ilabas noong una) na nagpapakitang magkasama sina Renelyn at Ronel na sumakay ng jeep noong araw na iyon. Ito ang matibay na ebidensya na si Ronel ang huling kasama ng biktima.

Pero pagdating ng Pebrero 10, tumahimik ang mundo ni Renelyn. Hindi na siya ma-contact. Ang kanyang kapatid na si Renita at inang si Juanita ay nagsimula nang kabahan. Tumawag sila sa pamilya ni Ronel, pero ang sagot sa kanila ay “hindi nakarating si Renelyn doon.”

Paanong hindi nakarating eh magkasama sila sa CCTV? Dito na nagsimula ang kasinungalingan.

Kabanata 5: Ang Kalunos-lunos na Pagtuklas sa Infanta

Habang naghahanap ang pamilya sa Laguna, may isang karumal-dumal na nadiskubre sa layong 109 kilometro—sa Infanta, Quezon.

Pebrero 10 pa lang, may nahukay na bangkay ang isang utility worker sa isang resort doon. Pero Pebrero 15 na nang ipaalam ito sa pamilya ni Renelyn.

Nang dumating si Renita sa morge, halos himatayin siya sa kanyang nakita. Ang bangkay ay sunog. Inapuyan. Hindi makilala ang mukha. Pero kilala ng isang kapatid ang kanyang kadugo. Narekober sa tabi ng bangkay ang mga gamit: ang bra, ang pantalon, at ang kwintas. Ito ay si Renelyn.

Ang autopsy report ay lalong nagpadagdag ng galit. Si Renelyn ay binaril sa ulo. Execution style. Pagkatapos barilin, tinangkang sunugin ang kanyang katawan at ibinaon sa lupa para hindi makita.

Ganito ba tratuhin ang taong nagmahal sa iyo? Ganito ba ang gawain ng isang pulis na dapat ay nagpo-protekta sa mamamayan?

Kabanata 6: Ang Pagtatakip at Ang Kababalaghan sa Imbestigasyon

Dito na pumasok ang “blue wall of silence” o ang pagtatakip ng mga pulis sa kanilang kabaro.

Nang ireport ng pamilya ang krimen, sa halip na maging mabilis ang hustisya, naging usad-pagong ito.

Pagtatapon ng Ebidensya: Ang mga damit na nahukay kasama ni Renelyn (na crucial evidence para sa DNA at forensic analysis) ay hindi dinala sa Crime Lab. Sa halip, inilibing ulit sa tabi ng presinto ng mga pulis sa Infanta! Ang rason nila? Mabaho daw. Napaka-unprofessional! Saan ka nakakita ng ebidensya sa murder case na tinapon kasi mabaho?

Mabagal na DNA: Ilang buwan ang lumipas, walang resulta ang DNA test. Ang dahilan? Wala daw “ingredient” o chemicals ang laboratoryo.

Hindi Pagsibak sa Suspek: Si Ronel, kahit siya ang prime suspect at huling kasama, ay nilipat lang ng station. Hindi kinulong, hindi sinuspinde habang iniimbestigahan. Tuloy ang sweldo, tuloy ang serbisyo, habang ang pamilya ng biktima ay lumuluha ng dugo.

Kitang-kita na pilit pinagtatakpan ang krimen dahil pulis ang sangkot. Kung ordinaryong tao ito, malamang ay kulong na agad at bugbog-sarado pa.

Kabanata 7: Ang Pagsabog sa Tulfo

Dahil sa kawalan ng pag-asa sa lokal na pulisya, dumulog ang pamilya ni Renelyn sa programa ni Senador Raffy Tulfo noong Hunyo 2022. Dito nabulgar ang lahat.

Sa harap ng national television, tinanong ni Senador Tulfo si Ronel. “Nasaan ka noong February 10?” tanong ng Senador. Ang sagot ng pulis? “I invoke my right against self-incrimination.” Tumanggi siyang sumagot. Tumanggi rin siyang magpa-lie detector test.

Para sa taumbayan na nanonood, iisa lang ang ibig sabihin nito: Guilty. Ang taong inosente, kayang-kayang sabihin kung nasaan siya. Ang taong inosente, handang gawin ang lahat para malinis ang pangalan niya. Pero ang taong nagtatago sa “rights” niya sa harap ng simpleng tanong ay may itinatago.

Ibinunyag din ng ina ni Renelyn na noong pinuntahan niya ang nanay ni Ronel, balisa ito at ayaw makipag-usap. Halatang may alam. Posibleng “accessory to the crime” ang pamilya dahil sila ang nag-text kay Renelyn na pumunta doon.

Kabanata 8: Ang Hustisya (o Kawalan Nito)

Agosto 17, 2022, lumabas din sa wakas ang DNA result. Kumpirmado: Si Renelyn Fulgeno ang bangkay. Pero hanggang sa huling update, nananatiling malabo kung nakulong ba talaga si Ronel. Ang huling balita ay nalipat lang siya ng pwesto.

Napakasakit isipin na sa Pilipinas, kapag mahirap ka o kapag kalaban mo ay may posisyon, ang hustisya ay parang bula.

Kabanata 9: Ang Kahalintulad na Kwento sa Indonesia (Ferin Diah Anjani)

Hindi lang si Renelyn ang dumanas ng ganito. Sa ibang bahagi ng Asya, may kwentong halos parehong-pareho.

Si Ferin Diah Anjani, 21 anyos mula sa Indonesia, ay nangarap ding tumulong sa pamilya. Pumasok siya sa pagiging Caddy at SPG, hanggang sa napilitang maging escort dahil sa sakit ng ina.

Nakilala niya sa Instagram si Christian Ari Wibowo, isang manager daw ng hotel. Nagkita sila, nag-check in sa motel. Pero ang akalang “date” ay naging krimen. Itinali siya ni Christian, ninakawan, pinalo ng bakal, at dinala sa gubat. Doon, habang humihinga pa, binuhusan siya ng gasolina at sinunog.

Ang pagkakaiba? Sa Indonesia, mabilis nahuli si Christian. Natunton siya dahil sa binenta niyang nakaw na alahas. Umamin siya, kinasuhan, at hinatulan ng 28 years na pagkakulong.

Bakit sa Indonesia kaya nilang magbigay ng mabilis na hustisya, pero sa Pilipinas, kapag pulis ang suspek, “under investigation” pa rin kahit sunog na ang bangkay?

Konklusyon: Maging Mapagmatyag

Ang kwento ni Renelyn ay isang babala sa lahat.

Huwag magpakabulag sa pag-ibig. Kung niloloko ka na, kung ginagawa ka lang gatasan, umalis ka na. Walang pag-ibig na nagkakahalaga ng iyong buhay.

Mag-ingat sa mga “Man in Uniform.” Hindi porke’t pulis ay mabait. Minsan, ang uniporme ay ginagamit na balatkayo ng mga demonyo.

Hustisya para kay Renelyn. Huwag nating hayaang makalimutan ang pangalan niya. Ang bawat share, bawat comment, at bawat pag-ingay natin ay tulong para kalampagin ang mga otoridad na huwag tulugan ang kaso.

Ang OFW na si Renelyn, na nangarap lang naman ng simpleng pamilya, ay umuwi sa Pilipinas para mamatay sa kamay ng taong pinagkatiwalaan niya. Nawa’y magsilbi itong aral at hamon sa ating sistema ng hustisya: Panagutin ang may sala, kahit sino pa siya, kahit may ranggo pa siya. Dahil ang buhay na kinitil ay hindi na maibabalik kailanman.