Muling umingay ang usaping pulitikal sa bansa matapos kumalat ang balita tungkol sa isang exposé na inilahad ni Ramil Madriaga na umano’y may kaugnayan kay Vice President Sara Duterte. Sa gitna ng matitinding reaksyon sa social media at iba’t ibang panig ng politika, isang tanong ang paulit-ulit na ibinabato ng publiko: ibabalik ba ang Quad Committee o QuadCom upang magsagawa ng pormal na imbestigasyon?

Sa mga nagdaang araw, naging sentro ng diskusyon ang mga pahayag ni Madriaga na naglalaman ng seryosong alegasyon. Bagama’t hindi pa ito napapatunayan sa isang pormal na pagdinig, mabilis itong umani ng atensyon dahil sa bigat ng mga akusasyong binanggit at sa posisyong hawak ng mga taong nadadawit. Para sa marami, hindi na bago ang ganitong uri ng kontrobersiya, subalit nananatiling mahalaga ang tanong kung paano haharapin ng mga institusyon ng gobyerno ang ganitong usapin.

Ang QuadCom, na kilala bilang isang komite na binubuo ng ilang pangunahing komite ng Kamara, ay dati nang ginamit upang magsagawa ng masinsinang imbestigasyon sa mga isyung may malawak na epekto sa lipunan. Kapag muling binuo o ibinalik, maaari itong magsilbing plataporma upang dinggin ang magkabilang panig, suriin ang mga ebidensya, at linawin ang mga alegasyon na ngayo’y umiikot lamang sa publiko.

Ayon sa mga tagamasid, mahalaga ang papel ng Kongreso sa ganitong sitwasyon. Hindi lamang ito usapin ng politika kundi ng pananagutan at tiwala ng mamamayan. Sa bawat alegasyong inilalabas, may kaakibat na responsibilidad ang mga mambabatas na tiyaking ang proseso ay patas, malinaw, at naaayon sa batas. Ang pagbabalik ng QuadCom, kung mangyayari man, ay maaaring magbigay ng malinaw na direksyon kung alin ang totoo, alin ang haka-haka, at alin ang dapat pang siyasatin.

Samantala, hati ang opinyon ng publiko. May mga naniniwalang dapat agad na magsagawa ng imbestigasyon upang hindi manatiling usap-usapan lamang ang mga paratang. Para sa kanila, ang katahimikan o pagkaantala ay maaaring magdulot ng mas maraming tanong at haka-haka. Mayroon namang nagsasabing dapat munang suriin nang mabuti ang pinanggalingan ng mga pahayag at ang kredibilidad ng mga ebidensya bago pa man maglunsad ng isang malawakang pagdinig.

Hindi rin maikakaila ang papel ng social media sa mabilis na pagkalat ng isyu. Sa isang iglap, ang isang pahayag ay maaaring mabasa, maibahagi, at mabigyan ng sari-saring interpretasyon. Dahil dito, mas lalong lumalakas ang panawagan ng ilan na magkaroon ng opisyal at malinaw na proseso upang hindi maungusan ng tsismis ang katotohanan.

Sa panig naman ng mga tagasuporta ni VP Sara Duterte, iginiit nilang dapat igalang ang due process. Para sa kanila, hindi sapat ang mga paratang upang agad na husgahan ang isang opisyal na halal ng taumbayan. Naniniwala silang kung may mga tanong man, ito ay dapat sagutin sa tamang lugar at tamang paraan, hindi sa trial by publicity.

May mga legal na eksperto ring nagpapaalala na ang imbestigasyon ng Kongreso ay hindi katumbas ng paghatol. Layunin nito ang pagkalap ng impormasyon at paggawa ng mga rekomendasyon, hindi ang direktang pagpapataw ng parusa. Gayunpaman, ang resulta ng ganitong pagdinig ay maaaring magsilbing batayan para sa iba pang hakbang ng mga ahensya ng gobyerno kung kinakailangan.

Habang wala pang opisyal na anunsyo tungkol sa pagbabalik ng QuadCom, patuloy ang pagbabantay ng publiko. Marami ang umaasang kung magkakaroon man ng imbestigasyon, ito ay magiging bukas, malinaw, at hindi magiging kasangkapan ng pulitikal na agenda. Sa ganitong paraan lamang maibabalik ang tiwala ng mamamayan sa mga institusyon at sa proseso ng pamahalaan.

Sa huli, ang isyung ito ay hindi lamang tungkol sa isang exposé o isang pangalan. Ito ay repleksyon ng mas malalim na tanong tungkol sa pananagutan, katotohanan, at kung paano hinaharap ng demokrasya ang mga kontrobersiyang sumusubok sa tibay nito. Kung ibabalik man ang QuadCom o hindi, malinaw na inaasahan ng publiko ang isang malinaw na sagot at isang prosesong magbibigay-linaw sa gitna ng ingay.